Tutoring jako pozytywna metoda kształcenia elit – Portal PR - 24PR




 Tutoring jako pozytywna metoda kształcenia elit

29.04.2011 Kategoria: Nauka. Autor: admin

Kształcenie akademickie ma ogromne znaczenie w procesie wyłaniania elit. „Jeśli uniwersytet będzie przeciętny, to i całe społeczeństwo takie będzie” – stwierdza Daria Hejwosz, autorka książki pt. „Edukacja uniwersytecka i kreowanie elit społecznych”.

Misja kształcenia osób, które będą gotowe przejąć więcej odpowiedzialności, kompetentnie i nowocześnie podejmować wyzwania oraz kierować się zasadą pro publico bono , powinna towarzyszyć szkołom wyższym i być stale aktualizowana. Na to, jak wiele zmian potrzebnych jest w tej kwestii, wskazuje między innymi Raport o Kapitale Intelektualnym Polski .

Polska posiada interesujące tradycje związane z kształceniem elit. Jedną z najciekawszych instytucji było Collegium Nobilium; szkoła wyższa, którą założył w Warszawie w 1740 roku pijar Stanisław Konarski. Nadrzędnym celem nauczania i wychowania było wdrożenie młodzieży do samodzielnego myślenia, wpojenie uczniom wzorców etycznych i obyczajowych, zaszczepienie wychowankom cnót obywatelskich i patriotycznych, a tym samym przygotowanie ich do aktywnego uczestnictwa w życiu publicznym i społecznym.

Jak wyglądała nauka w Collegium? Przede wszystkim miała być czymś wyjątkowym. Kierowano się zasadą, że ludzie którzy otrzymają coś wspaniałego, o bardzo wysokiej jakości, będą zdolni do odwdzięczenia się czymś podobnym. Collegium było nowoczesną placówką edukacyjną, która twórczo poszukiwała najbardziej odpowiedniego – w kontekście wyzwań tamtych czasów – sposobu kształcenia. Starannie dobierano kadrę profesorską – osoby, które kształciły i formowały (pomagały w kształtowaniu charakteru) studentów Collegium. Istotnym elementem programu zajęć była – jak byśmy dzisiaj powiedzieli – komunikacja społeczna. Studentów uczono sztuki retoryki, czyli skutecznego, jasnego i eleganckiego sposobu wysławiania się i przekonywania do swoich racji. Collegium wykształciło sporą grupę mężów stanu oddanych sprawie reformy Rzeczypospolitej. To między innymi wpływowym osobom związanym z Collegium Nobilium przypisuje się plany reformy państwa polskiego, które znalazły swój wyraz w pracach Sejmu Wielkiego i Konstytucji 3 Maja. Wiemy, że planów tych nie udało się zrealizować. Być może jednym z powodów była zbyt mała liczba absolwentów Collegium, jak również brak innych ośrodków nastawionych na kształcenie odpowiedzialnych i dynamicznych elit. Dzisiejszej Polsce brakuje wyrazistych ośrodków akademickich, które – na swój sposób – podejmowałyby sprawę kształcenia elit.

Analogicznie, jak w przypadku Collegium, kryzys państwa, osłabienie jego znaczenia i siły na arenie międzynarodowej miały swój udział w narodzinach i umacnianiu się tutoringu w Anglii. W XVII wieku dla wielu angielskich patriotów Anglia była krajem słabym, nie posiadającym silnych, nowoczesnych liderów. I tutaj pojawia się tutoring i jego związek z procesem kształcenia elit. Pierwszymi tutorami byli absolwenci uniwersytetów, wynajęci przez szlacheckie rodziny w celu kształcenia jej młodzieży . Tutoring miał pomóc młodym szlachcicom w przygotowaniu się na egzaminy. Tutoring został wprowadzony jako powszechna metoda kształcenia około 1870 roku ze względu na świetne rezultaty nauczania. Stanowi on podstawową formą kształcenia w Oksford i Cambridge. Zdaniem obserwatorów, widoczna dominacja absolwentów tych dwóch uniwersytetów w życiu publicznym Wielkiej Brytanii jest jednym z efektów tutoringu.

Co wyjątkowego jest w tutoringu, że jest on tak skuteczną metodą w procesie kształcenia elit? W mojej opinii składa się na to kilka czynników. Po pierwsze, tutoring jest metodą, która stawia wyzwania. Wyzwaniem jest przygotowywanie się na każde – cotygodniowe – spotkanie z tutorem, regularne pisanie esejów na wybrany temat. Studenci Oksfordu piszą średnio sto esejów w ciągu trzech lat studiów, co stanowi odpowiednią ilość dla wykształcenia umiejętności naukowych takich jak: przeanalizowanie tematu, zebranie odpowiedniej literatury, postawienie tezy i umiejętność dobrania argumentacji podczas spotkania z profesorem. Relacja mistrz – uczeń oparta jest na bezpośrednim kontakcie, dzięki czemu trudno jest uczestnikom pozorować pracę. Rytm spotkań sprzyja nabyciu cech takich, jak regularność, wytrwałość, sumienność, które są niezbędne dla skutecznego działania. Zauważmy, że w systemie studiowania opartym na tutoringu, najwięcej czasu student powinien przeznaczyć na samodzielną pracę . To daje ogromną wolność (sami planujemy swój czas), ale i nakłada na studenta dużą odpowiedzialność. Bez dobrze rozumianej samodyscypliny sukces jest niemożliwy. Elitę powinni stanowić ludzie, którzy potrafią samodzielnie myśleć. I tutaj pomaga nam tutoring: tematy esejów są z reguły tak skonstruowane, aby student miał okazję do osobistego ustosunkowania się do wybranego zagadnienia. Doświadczenie ponad stu indywidualnych spotkań z profesorem, podczas których bronimy swego stanowiska, pozwala nam nabrać potrzebnego dystansu, obycia, pewności siebie… i pokory. Przyglądając się założeniom tutoringu można stwierdzić, że celem jest nabycie mądrości, dojrzałość i wolności przez studenta (czyli osiągnięcie cnót klasycznej filozofii). Cnoty są warunkiem dobrego wykorzystania wiedzy, zdolności i konkretnych umiejętności. John C. Maxwell, jeden z uznanych autorów i doradców w zakresie przywództwa, wskazuje na związek pomiędzy dobrymi cechami charakteru a skutecznością w przewodzeniu innymi. Analizując sytuację w przedsiębiorstwach, Maxwell wyróżnił pięć poziomów przywództwa . Rozpoczynając od najniższego: (1) ludzie wykonują twoje polecenia, bo im kazałeś; (2) ludzie podążają za tobą, bo chcą za kimś podążać; (3) ludzie podążają za tobą szanując to, co zrobiłeś dla firmy; (4) ludzie podążają za tobą szanując to, co dla nich zrobiłeś; (5) ludzie podążają za tobą z powodu tego, kim jesteś i co sobą reprezentujesz. Wydaje mi się, że tutoring bardzo pomaga w osiągnięciu najwyższego poziomu.

Oczywiście, tutoring nie jest metodą, którą da się łatwo i twórczo wdrożyć do polskiego systemu szkolnictwa wyższego. Stawka jest jednak ogromna: posiadania światłej elity, która będzie kręgosłupem państwa oraz zdolna do skutecznego – w dobrym stylu – funkcjonowania na arenie międzynarodowej.

Piotr Czekierda

Bibliografia:
1. Daria Hejwosz, Edukacja uniwersytecka i kreowanie elit społecznych, Kraków 2010.
2. Raport o Kapitale Intelektualnym Polski, Warszawa 2008.
3. Zbigniew Pełczyński, Tutoring wart zachodu. Z doświadczeń tutora oksfordzkiego; [w:] Tutoring. W poszukiwaniu metody kształcenia liderów, Warszawa 2007.
4. John C. Maxwell, Być liderem, czyli jak przewodzić innym, Warszawa 1995.

Projekt „Nowoczesny Wykładowca – tutor i coach” realizowany przez WSP TWP w Warszawie, współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

źródło: WSP TWP w Warszawie

Podobne wpisy:







Wszelkie prawa do portalu w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych zastrzeżone są na rzecz MERKON GROUP CEZARY KRAJEWSKI i odpowiednio na rzecz współpracujących podmiotów i nie mogą być rozpowszechniane w całości bądź w części (także kanały RSS) bez uprzedniej pisemnej ich zgody.