10 zasad pragmatycznego wykorzystania weksla In blanco – Portal PR - 24PR




10 zasad pragmatycznego wykorzystania weksla In blanco

26.10.2014 Kategoria: Finanse osobiste. Autor: admin

Duża konkurencyjność na rynku powoduje, że pozyskanie nowego klienta czy kontraktu to często walka wymagająca stosowania taktyk i ustępstw ze strony oferenta. W ferworze tych zmaga przedsiębiorcy często zapominają o właściwym zabezpieczeniu transakcji. Tymczasem doskonałą formą zabezpieczenia przyszłych roszczeń mógłby być weksel In blanco. Mógłby, gdyby wiedza dotycząca jego właściwego sporządzenia i skutków prawnych polegała na faktach, a nie na mitach skutecznie odstraszających przed jego zastosowaniem.

Czym więc jest weksel In blanco? Kiedy można go zastosować? Jakie są jego skutki prawne oraz jak właściwie go sporządzić, aby zabezpieczał interesy obu stron? Oto 10 faktów dotyczących stosowania weksla:

  • Wykorzystuj skuteczne zabezpieczenie wszelkich zobowiązań umownych: weksel In blanco, inaczej niezupełny, zawiera bezwarunkowe zobowiązanie do zapłaty sumy pieniężnej określonej osobie, w ustalonym przez wystawcę lub osobę przez niego wskazaną terminie i miejscu. Umowa zawiera jedynie podpis wystawcy, a pozostałe jego rubryki pozostają niewypełnione. Zabezpieczenie wekslowe ma charakter osobisty, bowiem wystawca ponosi odpowiedzialność za spłatę długu z całego swojego majątku. Weksel In blanco może zostać podpisany przez dłużnika w każdym momencie trwania umowy, zarówno w trakcie zawierania kontraktu, jak i później, w celu dodatkowego zabezpieczenia należności, bądź już po powstaniu zaległości płatniczych.
  • Rozważ zawarcie porozumienia wekslowego: będzie ono skutecznym sposobem, by nie dopuścić do sytuacji nieuczciwego wypełnienia i wykorzystania weksla w przyszłości przez nabywcę, np. poprzez wpisanie zawyżonej kwoty, jest podpisanie stosownego porozumienia wekslowego. Kupujący – wystawca weksla i sprzedający, podpisując tzw. deklarację wekslową ustalają, w jakich okolicznościach i w jaki sposób weksel może zostać uzupełniony. Gdyby w przyszłości doszło między nimi do sporu, wówczas dłużnik będzie mógł powoływać się na to, że treść weksla jest inna, niż wskazuje na to załączona do niego deklaracja wekslowa.
  • Zabezpieczaj się w umowie przed nieuczciwymi kontrahentami: ponieważ weksel in blanco jest wart tyle, ile majątek jego wystawcy, jest on skutecznym zabezpieczeniem tylko wówczas, gdy zostanie użyty w czasie, w którym zalegający z płatnościami kontrahent posiada jeszcze majątek. Jeżeli istnieje co do tego wątpliwość, to aby skutecznie zabezpieczyć przyszłe roszczenia, warto zastosować dodatkowo poręczenie na wekslu. Tzw. awal polega na tym, że osoba trzecia zobowiązuje się zapłacić całość lub część sumy wekslowej, w przypadku gdyby osoba, za którą poręcza nie zapłaciła za weksel. Poręczyciel wekslowy odpowiada za zapłatę weksla solidarnie, wraz z innymi osobami podpisanymi na wekslu, a jego odpowiedzialność jest dokładnie taka sama jak wystawcy. Poręczyć mogą np. członkowie Zarządu za spółkę, zwłaszcza, jeżeli jest to podmiot nowy, nie posiadający kapitału bądź majątku trwałego, inny podmiot prawny (spółka) w analogicznej sytuacji, bądź osoba zupełnie postronna. W przypadku, gdy wystawcą weksla jest osoba fizyczna, a majątek posiadany przez małżonków jest objęty wspólnotą małżeńską, często wykorzystuje się poręczenie współmałżonka. Takie poręczenie zastępuje również zgodę na zaciągnięcie zobowiązania wekslowego.
  • Dokładnie określ kto jest podmiotem poręczenia: aby poręczenie na wekslu było ważne, powinno być ono złożone na przedniej stronie weksla, bądź na jego odwrocie i wyraźnie określać, za kogo zostało udzielone, wskazując z imienia, nazwiska bądź nazwy podmiot, bądź też stosując klauzulę „poręczam za wystawcę”. W przypadku, gdy poręczycielem jest osoba prawna bądź spółka, niezbędna jest też pieczęć firmowa. Poręczenie wekslowe jest nieodwołalne, tzn. poręczyciel po jego udzieleniu nie może poręczenia ograniczyć ani cofnąć. Jego odpowiedzialność za zapłatę weksla trwa tak długo, jak długo trwa odpowiedzialność dłużnika wekslowego, za którego poręczył.
  • Sprawdź czy weksel jest wystawiony poprawnie: jeżeli weksel wystawia osoba fizyczna (posiadająca pełną zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych), wtedy musi podpisać go własnoręcznie. Na wekslu wystawionym przez osobę prawną (spółkę), podpisać powinna się osoba bądź osoby upoważnione do jej reprezentacji (wg KRS). Dodatkowo, na takim wekslu musi zostać umieszczona pieczątka firmy. Warto przy tym pamiętać, że spółka cywilna nie posiada zdolności wekslowej, wobec czego nie może w swoim imieniu skutecznie wystawić weksla. Mogą to zrobić tylko wspólnicy takiej spółki. Podpis wystawcy musi być złożony pod treścią weksla, tj. na awersie, w prawym dolnym rogu blankietu pod pieczęcią firmową. Dla celów dowodowych lepiej, gdy złożony podpis jest czytelny, ale wystarczające jest, by podpis został złożony w formie, w jakiej zazwyczaj jest przez przedsiębiorcę składany (np. zgodnie z wzorem podpisu znajdującym się w aktach rejestrowych spółki).
  • Egzekwowanie przyszłych roszczeń z wykorzystaniem weksla In blanco: jeżeli, mimo wezwania, wystawca weksla nie zdecyduje się go wykupić, właściciel może wystąpić na drogę sądową z pozwem w postępowaniu nakazowym. Postępowanie nakazowe jest trybem uproszczonym i znacznie szybszym w stosunku do zwyczajnej procedury cywilnej. Sąd, wydając nakaz zapłaty przeciwko wystawcy weksla orzeka, iż ma on obowiązek w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zapłaty zaspokoić roszczenie posiadacza weksla w całości wraz z kosztami albo wnieść w tym terminie zarzuty. Nakaz zapłaty z weksla jest wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności. Samo postępowanie sądowe, odbywające się w trybie niejawnym, bez przeprowadzenia rozprawy, jest korzystne dla wierzyciela, oszczędza bowiem jego czas i pieniądze.
  • Weksel In blanco po prostu się opłaca: zaletą jest brak dodatkowych kosztów ustanowienia tego zabezpieczenia, które wymaga wyłącznie, aby kupujący podpisał weksel i wręczył go sprzedawcy. W przypadku, gdy nabywca zdecyduje się wykorzystać weksel i skierować sprawę do sądu, opłata za wszczęcie postępowania sądowego o nakaz zapłaty na podstawie weksla In blanco jest niższa i wynosi jedną czwartą części opłaty sądowej. Co więcej, po wydaniu weksla, jeśli dłużnik wniesie zarzuty, to właśnie on, a nie wierzyciel uiszcza wspomniane trzy czwarte opłaty sądowej

 

  • Weksel In blanco to uniwersalne zabezpieczenie transakcji: nie ma żadnych ograniczeń w posługiwaniu się wekslem na zasadach określonych w prawie wekslowym, co znaczy, że dokument ten może być wykorzystywany w wielu różnorodnych obszarach działalności. Może być stosowany przez firmy dla zabezpieczenia różnego rodzaju zobowiązań umownych. Znajduje zastosowanie np. przy umowach sprzedaży, jako zabezpieczenie płatności za zakupione towary i usługi, ale także przy zabezpieczeniu prawidłowego wykonania różnego rodzaju zobowiązań – np. wykonania określonej pracy, realizacji inwestycji budowlanej czy też jako wadium przy zamówieniach publicznych. Weksle in blanco są szczególnie popularne w obrocie bankowym i stosowane jako jedna z form zabezpieczenia kredytu, pożyczki czy gwarancji bankowej, a także w transakcjach leasingowych, systemach agencyjnych czy franczyzowych.
  • Weksel In blanco jest zbywalny: nabywca weksla może przenieść prawa wynikające z weksla na inny podmiot, np. firmę windykacyjną, czy sprzedając wierzytelność przez tzw. indos wekslowy, który powstaje poprzez pisemną wzmiankę oznaczającą przeniesienie praw z weksla. Indos przenosi na rzecz indosatariusza pełnię praw wynikających z weksla, co w praktyce oznacza, że nabywca uzyskuje wszystkie prawa wynikające z treści weksla, niezależnie od tego czy przysługiwały one indosantowi, czy nie. Możliwa jest więc sytuacja, w której to indosatariusz uzyska poprzez indos więcej praw wekslowych, aniżeli miał jego poprzednik, a to z uwagi np. na zarzuty osobiste przysługujące dłużnikowi względem zbywcy weksla. W przypadku nabycia weksla poprzez indos zakres zarzutów służących dłużnikowi wobec wierzyciela wekslowego również ulega znacznemu ograniczeniu, ponieważ dłużnik nie może się zasłaniać np. zarzutami opartymi na panujących osobistych stosunkach z poprzednim właścicielem weksla.
  • Korzyści dla właściciela weksla In blanco: prawidłowo wypełniony weksel in blanco jest pisemnym dowodem uznania długu i pozwala wyegzekwować należności w uproszczonym trybie postępowania sądowego, co w przypadku pogarszającej się sytuacji finansowej naszego dłużnika i wzrastającej liczby wierzycieli, wobec których ma on zobowiązania, może być nieocenione i znacznie zwiększyć szanse na skuteczne odzyskanie należności. Charakter zobowiązania wekslowego skutkuje bardzo mocną pozycją wierzyciela, a szybkość procesu uzyskania zaspokojenia z weksla daje kolejne praktyczne rozwiązania, które ułatwiają i upraszczają drogę do uzyskania w przyszłości niezbędnego tytułu wykonawczego. Konstrukcja zobowiązania wekslowego utrudnia linię obrony przez dłużnika, ograniczając skutecznie ilość i rodzaj zgłaszanych zarzutów wekslowych.

 

Mimo tych wszystkich oczywistych zalet, wielu przedsiębiorców nadal unika stosowania weksli In blanco w kontraktach handlowych. Wynika to po części z braku wiedzy i technik posługiwania się wekslami. Pamiętając o podstawowych elementach dotyczących prawidłowego wystawiania i wypełniania weksla, możemy zapewnić należyte zabezpieczenie przyszłych roszczeń każdej ze stron. Nie ulega jednak wątpliwości, że weksel sprawdzi się tylko wtedy, kiedy intencje i wola obu podmiotów transakcji są przejrzyste. Jeżeli ten warunek zostanie spełniony, zabezpieczenie wekslem In blanco może być skutecznym rozwiązaniem częstego dylematu: czy zawrzeć ryzykowny, ale korzystny kontrakt, czy może stracić, ale nie ryzykować.

Autorem tekstu jest Dominika Skrzypiec – Anikiel, Doradca ds. kluczowych klientów PRAGMA INKASO S.A.

Podobne wpisy:







Wszelkie prawa do portalu w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych zastrzeżone są na rzecz MERKON GROUP CEZARY KRAJEWSKI i odpowiednio na rzecz współpracujących podmiotów i nie mogą być rozpowszechniane w całości bądź w części (także kanały RSS) bez uprzedniej pisemnej ich zgody.